Peuter met sterke eigen wil. Wat kan ik doen als ouder?

Zelf de deur opendoen. Zelf de jas aan, ook al lukt het niet. Zelf de knop indrukken, en als jij dat per ongeluk hebt gedaan moet alles opnieuw.En als het niet gaat zoals hij het wil, dan gaat het echt niet meer.Soms lijkt het alsof je kind een wilskracht heeft die niet te temmen is. Dat is uitputtend, en het is tegelijk iets waar je later blij mee gaat zijn. Al helpt dat vandaag niet.

Wat er in een peuter gebeurt

Ergens rond de tweede verjaardag ontdekt je kind iets groots: dat hij iemand is die zelf iets kan willen.Dat is een enorme stap, en het is precies wat er hoort te gebeuren. Hij oefent ermee, en hij oefent op jou, want jij bent degene bij wie het veilig is.Alleen kan hij nog bijna niets van wat daarbij hoort. Hij kan zijn teleurstelling niet dragen, hij kan niet wachten, hij kan zijn wil niet loslaten als het niet gaat. Hij wil alles en hij kan er nog vrijwel niets mee.Dat is de kern van deze fase, en het verklaart waarom het zo vaak knalt. Niet omdat hij te veel wil, maar omdat het willen er eerder is dan het kunnen.

Gevoelig én een sterke wil

Bij een deel van deze peuters komt er iets bij: ze zijn ook nog gevoelig.Dat is een lastige combinatie om mee te leven. Zo'n kind weet precies wat het wil en voelt tegelijk alles heel sterk. Het pikt de sfeer op, het merkt jouw spanning, en het raakt snel overweldigd door prikkels.Wat je dan ziet is een kind dat het ene moment vastberaden zijn zin doordrijft en het volgende moment volledig instort. Dat lijkt tegenstrijdig en het is het niet: het is dezelfde gevoeligheid, alleen komt hij er twee kanten mee uit.Herken je dat, lees dan ook gevoeligheid en een sterke eigen wil. En loopt het regelmatig uit op woedeaanvallen, dan sluit een gevoelig kind met woedeaanvallen daarop aan.

Waarom vechten om de wil niet werkt

De verleiding is groot om die wil te breken. Strenger worden, doorzetten, laten zien wie er bepaalt.Dat werkt om twee redenen niet.Ten eerste omdat het onderwerp dan verschuift. Het gaat niet meer over de jas, het gaat over of hij mag beslissen. En dat is precies waar hij op moet oefenen, dus daar gaat hij niet in toegeven.En ten tweede omdat je iets aan het bestrijden bent wat je later wilt houden. Een kind dat weet wat het wil en dat volhoudt, is over vijftien jaar een puber die nee kan zeggen tegen de groep. Dat is precies wat je hem toewenst.Het gaat er dus niet om die wil kleiner te maken. Het gaat erom hem ergens heen te leiden.

Wat wel helpt

Geef hem keuzes binnen wat moet. Niet óf hij zijn jas aandoet, maar welke. Niet óf hij in bad gaat, maar of hij eerst zijn haren of eerst zijn buik wast. Hij krijgt zijn stukje regie en jij houdt de richting.

Laat hem doen wat hij zelf kan, ook als het langer duurt. Dit is de belangrijkste en meteen de moeilijkste, want je hebt haast. Elke keer dat je het overneemt, is er een gevecht dat je zelf hebt uitgelokt.

Reken er dus tijd voor in. Vijf minuten eerder beginnen kost je vijf minuten en scheelt je er vaak vijftien.

Kondig alles aan. Overgangsmomenten zijn voor deze peuters veruit het lastigst, dus zeg van tevoren wat er komt met iets als "nog twee keer glijden en dan gaan we". Daarmee geef je hem de kans om zelf af te ronden, en dat is precies wat hij nodig heeft als hij graag zelf bepaalt.

Zeg wat er wel kan. "Je mag zelf je schoenen aandoen" komt heel anders binnen dan "niet zeuren, we gaan", terwijl jullie op precies hetzelfde uitkomen. Bij een peuter met een sterke wil is dat verschil groter dan bij andere kinderen, want hij hoort in de tweede zin vooral dat er over hem beslist wordt.

Blijf erbij als het toch misgaat. Praten helpt op zo'n moment niet meer, en aanwezig blijven wel, ook als hij je wegduwt. Dat voelt als niets doen terwijl het precies is wat hem uiteindelijk weer omlaag brengt.

En kies je gevechten. Een peuter met een sterke wil geeft je de hele dag aanleiding om iets van te vinden. Als je overal op ingaat, ben je om tien uur 's ochtends al op. Bepaal waar het je echt om gaat en laat de rest gaan.

Wanneer er meer speelt

Deze fase hoort erbij en gaat voorbij. Praat toch met het consultatiebureau of de huisarts als de buien extreem lang duren, als je peuter zichzelf pijn doet, als hij nauwelijks te troosten is, of als je merkt dat je het zelf niet meer volhoudt.Dat laatste is een goede reden op zich. Een peuter met een sterke wil vraagt de hele dag iets van je, en dat is echt zwaar.

Meer lezen

Hoe ga je om met opstandig en afwijkend gedrag van je peuter

Tot slot

Je peuter is niet ongehoorzaam. Hij is aan het ontdekken dat hij iemand is, en hij oefent dat op de enige plek waar hij zich veilig genoeg voelt.Dat kost jou nu bakken energie. En over een paar jaar zit je met een kind dat weet wat het wil, dat voor zichzelf opkomt en dat niet zomaar meegaat met de groep. Dat is dan geen toeval; dat is dezelfde eigenschap die je nu de hele dag tegenkomt.Wil je weten waar bij jullie de meeste ruimte zit

Doe de test

In de OpvoedApp lees je daarna hoe je die keuzes aanbiedt zonder dat het onderhandelen wordt, en wat je zegt als het toch knalt.

Recente berichten