Als je baby steeds korte dutjes doet of moeilijk wegzakt, voelt slaap al snel als iets waar je hele dag door wordt bepaald. In dit artikel lees je wat korte slaapcycli betekenen en hoe je je baby stap voor stap helpt langer te slapen.
Hij slaapt twintig minuten. Precies twintig minuten, elke keer, en dan is hij weer wakker en chagrijnig omdat hij duidelijk niet uitgerust is.Of het lukt überhaupt niet om hem in slaap te krijgen, en sta je te wiegen tot je armen trillen.Wat dit zo uitputtend maakt is dat je dag erdoor bepaald wordt. Je kunt niets plannen, je krijgt niets af, en je bent de hele dag bezig met iets wat volgens iedereen vanzelf zou moeten gaan.Voordat we naar tips gaan: dat het bij jou meer moeite kost dan bij de buurvrouw, zegt niets over jou. Baby's verschillen enorm in hoe makkelijk ze wegzakken, en dat verschil zat er al vanaf dag één.
Waarom het inslapen zo moeizaam gaat
Voor een baby is in slaap vallen geen knop maar een vaardigheid, net als rollen en zitten. In je buik ging het vanzelf: warm, donker, krap, altijd beweging en altijd het geluid van je hartslag. Nu moet hij dat leren zonder dat alles.Daar komt bij dat een baby heel kort achter elkaar slaapt. Zijn slaapcycli zijn korter dan die van jou, en na zo'n cyclus komt hij even bovendrijven. Kan hij dan nog niet zelf wegzakken, dan wordt hij wakker.Dat verklaart die twintig minuten. Het is geen kort dutje omdat hij niet moe was; het is een cyclus die afliep en hij kwam er niet doorheen.Voor jou betekent dat iets belangrijks. Je hoeft hem niet langer wakker te houden zodat hij moe genoeg wordt, en je hoeft hem ook niet dieper in slaap te krijgen. Wat er nog ontbreekt is dat ene stapje: van bovendrijven weer terug wegzakken. Dat leert hij, en jij hoeft er alleen bij te zijn.
Veilig slapen: de basis
Dit hoort in elk stuk over baby's en slapen, ook als het niet is waar je voor kwam.Op de rug. Altijd, met het hoofdje afwisselend naar links en naar rechts. Op de zij of op de buik wordt sterk afgeraden zolang hij zichzelf nog niet vlot kan omdraaien. Draait hij later zelf en kiest hij voor zijn buik, dan hoef je hem niet terug te draaien.Overdag wel op de buik spelen, een paar keer per dag en onder toezicht.Geen dekbed tot twee jaar, geen kussen, geen losse knuffels in bed. Een goed aansluitende trappelzak is veilig. Geen kruik of elektrische deken in bed.Zijn hoofd blijft onbedekt en de kamer is niet te warm. De richtlijn houdt vijftien tot achttien graden aan.Eigen bedje op jullie slaapkamer in de eerste maanden. Voor samen in bed slapen geldt bij baby's onder de vier maanden een verhoogd risico, en langer als er in huis wordt gerookt.Deze adviezen komen uit de landelijke JGZ-richtlijn Preventie Wiegendood. Die richtlijn dateert uit 2007 en wordt herzien, dus er kunnen onderdelen zijn die inmiddels net anders liggen. De hoofdlijn staat al tientallen jaren vast en is niet ter discussie: op de rug slapen heeft het aantal gevallen van wiegendood in Nederland enorm teruggebracht.Wil je zeker weten dat je de meest actuele versie hebt, kijk dan op de website van VeiligheidNL of vraag het bij het consultatiebureau. Die weten ook wat er voor jouw baby specifiek geldt, bijvoorbeeld als hij te vroeg geboren is.En als je hier iets leest wat jullie tot nu toe anders deden: dat is geen reden om te schrikken. Deze adviezen zijn in de loop van de jaren veranderd, je eigen moeder heeft waarschijnlijk hele andere dingen gehoord, en je kunt het gewoon vanaf vanavond aanpassen.
Een baby in slaap krijgen
Begin bij zijn signalen en niet bij de klok. Gapen, wegkijken, in zijn oogjes wrijven, een starre blik. Dat is je moment. Wacht je daar overheen, dan wordt het een stuk lastiger.Maak het rustig en donker. Ook overdag. Licht en geluid houden hem wakker, en zijn lijf heeft die schemer nodig om te weten dat het slapen wordt.Wieg hem. Je leest overal dat je dat niet moet doen omdat hij er anders van afhankelijk wordt. Wij zien dat anders: wiegen is precies wat hij kent uit de buik, en een baby die zich veilig voelt leert makkelijker loslaten dan een baby die het alleen moet doen.Draag hem. Een draagzak of doek werkt bij veel baby's beter dan wat dan ook. Je bewegingen en je hartslag doen het werk, en jij hebt je handen vrij.Zing of neurie. Niet om het gezellig te maken maar omdat je stem het meest vertrouwde geluid is dat hij kent.Een zachte massage. Rustig over zijn rugje of buikje, in een langzaam tempo.Witte ruis. Zacht ruisend geluid lijkt op de buik. Zet het niet te hard en niet vlak naast zijn hoofd.Houd elke keer dezelfde volgorde aan, ook overdag maar dan korter. Meer daarover bij het bedritueel.
Een oververmoeide baby in slaap krijgen
Dit is een aparte situatie, want dan werkt het bovenstaande vaak niet meer.Een baby die over zijn slaap heen is, zit in een staat waarin zijn lijf er een tandje bij heeft gezet om wakker te blijven. Hij is dan te opgefokt om weg te zakken, en hoe harder je probeert, hoe erger het wordt.Wat dan wel helpt: minder in plaats van meer. Een donkere kamer, een strakke slaapzak, jouw lijf tegen hem aan, weinig geluid en weinig beweging. Geen liedjes, geen gepraat, geen extra prikkels erbij. Het duurt dan vaak lang, en dat is niet omdat je het verkeerd doet.En het belangrijkste: probeer het de volgende keer eerder. Een oververmoeide baby is bijna niet te repareren op het moment zelf, maar hij is wel goed te voorkomen.Als je nu bedenkt dat het bij jullie vrijwel elke dag zo gaat: dan zit daar waarschijnlijk je grootste winst, en het kost je niets. Je hoeft alleen eerder te beginnen.
Een baby langer laten slapen
Dit is waar de meeste ouders het meest naar verlangen, en waar ik het minst kan beloven.Hoe lang een baby achter elkaar slaapt, hangt vooral af van zijn leeftijd en van hoe zijn slaap zich ontwikkelt. Dat is niet iets wat je met een truc verandert.Wat je wel kunt doen:Zorg dat hij niet met honger gaat slapen, maar maak van drinken niet het laatste onderdeel van het inslapen. Anders heeft hij dat straks elke keer nodig als hij bovendrijft.Leg hem neer terwijl hij nog net wakker is. Dit is de kern. Valt hij in slaap op je arm en wordt hij wakker in zijn bed, dan is er iets veranderd zonder dat hij weet hoe. Dan gaat hij zoeken.Houd de kamer donker en de temperatuur gelijk, ook overdag.Wacht even als je hem hoort. Baby's maken in hun lichte slaap geluid en huilen soms even zonder wakker te zijn. Pak je hem dan op, dan haal je hem uit iets waar hij zelf uit was gekomen. Even wachten en luisteren is iets anders dan hem laten huilen.En verwacht niet te veel van jezelf. De dutjes worden vanzelf langer naarmate zijn slaap zich ontwikkelt. Wat jij doet helpt, en het is niet de enige factor.
Wanneer je erover belt
Bel het consultatiebureau of de huisarts als je baby veel en ontroostbaar huilt, slecht drinkt of niet goed aankomt, koorts heeft, of als je hoort dat hij moeite heeft met ademen.En bel ook als het met jou niet goed gaat. Als je al weken niet doorslaapt en je merkt dat je vlak wordt of een kort lontje hebt: dat is geen kleinigheid en daar valt wat aan te doen.
Tot slot
Die korte dutjes zijn geen teken dat je iets verkeerd doet. Het is een baby wiens slaap nog kort is en die nog moet leren hoe hij van de ene cyclus in de volgende komt.Ondertussen kost het jou je hele dag, en dat is precies waarom dit onderwerp zo zwaar weegt. Het gaat niet alleen over zijn slaap, het gaat over of jij ergens even kunt zitten.Dat wordt anders. Zijn dutjes worden langer, zijn nachten worden langer, en op een dag merk je ineens dat je een uur hebt gehad zonder erop te wachten.Wil je weten welke stap bij jullie het meeste oplevert,
