Baby wil niet in eigen bed slapen! Hoe kan ik mijn baby zelfstandig leren slapen?

Hij slaapt op jouw arm. Hij slaapt op je borst, in de draagzak, in de auto. Maar zodra je hem in dat bedje legt, gaan zijn oogjes open en begint het opnieuw.En dan sta je daar, om half elf, met een baby die eindelijk sliep en nu weer wakker is, en met de gedachte: hoe lang gaat dit nog duren.Misschien heb je al van alles gehoord. Dat je hem moet laten wennen. Dat je hem niet te veel moet verwennen. Dat andere baby's dit gewoon doen. En misschien lig jij daar dan 's avonds mee, terwijl je eigenlijk gewoon je armen weer terug wilt.Ik wil je iets zeggen voordat we verdergaan, want dit is waar bijna elke ouder mee zit: je hebt hem niet verwend. Dat hij jou wil is geen gewoonte die je hem hebt aangeleerd. Dat is hoe een baby in elkaar zit.

Waarom je baby jou wil en niet dat bedje

Denk even terug aan waar hij vandaan komt.Negen maanden lang was het warm, donker en krap. Er was altijd beweging, want jij bewoog. Er was altijd geluid, want je hartslag stond nooit uit. Hij is nooit één seconde alleen geweest.En nu ligt hij op zijn rug in een stil bedje, in een kamer die veel te groot is, zonder beweging en zonder geluid. Voor hem is dat niet rustig. Voor hem is dat leeg.Dat hij daar niet wil liggen is dus geen koppigheid, geen gewoonte en geen slechte aanleg. Het is een baby die zoekt naar wat hij kent. En wat hij kent, ben jij.Voor jou betekent dat iets wat je waarschijnlijk nog niet zo gehoord hebt: er is niets misgegaan. Je hoeft niets recht te zetten. Je bent midden in iets wat gewoon tijd kost, en jullie zijn daar samen mee bezig.

Wat "zelfstandig slapen" eigenlijk betekent

Hier zit een misverstand dat veel ouders onnodig ongerust maakt.Zelfstandig in slaap vallen is niet iets waarmee je geboren wordt en het is ook geen knop die op een bepaalde leeftijd omgaat. Het is een vaardigheid, net als rollen, zitten en later lopen. En zoals bij alles wat een kind leert, leert hij het niet in zijn eentje. Hij leert het doordat jij erbij bent.Dat klinkt tegenstrijdig, want je zou denken dat hij het juist leert door alleen te zijn. Zo werkt het niet. Een baby die zich veilig voelt, durft los te laten. Een baby die zich alleen voelt, gaat juist harder zoeken.Elke keer dat hij in slaap valt terwijl jij er bent, leert hij dat het veilig is om weg te zakken. Dat is de ervaring waar hij het straks zonder jou mee kan.Dus al die avonden dat je hem in slaap hebt gewiegd: dat was geen fout die je nu moet inhalen. Dat was precies het werk.

Veilig slapen: de basis

Voordat we naar de stappen gaan, eerst dit. Deze adviezen komen uit de landelijke richtlijn Preventie Wiegendood en ze gelden ongeacht hoe het slapen bij jullie loopt.

Op de rug. Altijd, met het hoofdje afwisselend naar links en naar rechts. Op de zij of op de buik wordt sterk afgeraden zolang hij zichzelf nog niet vlot kan omdraaien. Doet hij dat later zelf, dan hoef je hem niet terug te draaien.

Overdag wel op de buik spelen, een paar keer per dag, onder toezicht.

Eigen bedje op jullie slaapkamer in de eerste maanden. Dat is dus geen tussenoplossing: dat is precies wat wordt aangeraden. Voor samen in bed slapen geldt bij baby's onder de vier maanden een verhoogd risico, en langer als er in huis wordt gerookt.

Geen dekbed tot twee jaar, geen kussen, geen losse knuffels in bed. Een goed aansluitende trappelzak is veilig. Wees ook voorzichtig met bednestjes: die hebben opstaande randen en daar is de laatste jaren twijfel over ontstaan.

Zijn hoofd blijft onbedekt, en de slaapkamer is niet te warm. De richtlijn houdt vijftien tot achttien graden aan.

Deze adviezen komen uit de landelijke JGZ-richtlijn Preventie Wiegendood. Die richtlijn dateert uit 2007 en wordt herzien, dus er kunnen onderdelen zijn die inmiddels net anders liggen. De hoofdlijn staat al tientallen jaren vast en is niet ter discussie: op de rug slapen heeft het aantal gevallen van wiegendood in Nederland enorm teruggebracht.Wil je zeker weten dat je de meest actuele versie hebt, kijk dan op de website van VeiligheidNL of vraag het bij het consultatiebureau. Die weten ook wat er voor jouw baby specifiek geldt, bijvoorbeeld als hij te vroeg geboren is.Als je hier iets leest wat jullie tot nu toe anders deden: dat is geen reden om te schrikken. Deze adviezen zijn in de loop van de jaren behoorlijk veranderd, en je kunt het gewoon vanaf vanavond aanpassen.

Hoe je hem stap voor stap helpt

Vooraf: dit gaat over weken en maanden, niet over dagen. En terugval hoort erbij. Een week waarin het beter ging en dan weer drie slechte nachten betekent niet dat het niet werkt.

Maak dat bedje minder leeg. Leg hem erin als hij nog wakker maar wel slaperig is, met je hand op zijn borst, en blijf even zo staan. Je neemt dan een stukje van jou mee het bed in, in plaats van dat je hem overhandigt aan een lege ruimte.

Warm het bedje voor. Een koud matras op je rug is een schok als je net van een warme arm komt. Leg er even een kruik in en haal die eruit voordat je hem neerlegt, want een kruik hoort niet in bed als hij erin ligt.

Leg hem neer voordat hij helemaal slaapt. Dit is de kern van de hele aanpak, en meteen het lastigst. Als hij op je arm in slaap valt en wakker wordt in zijn bed, is er iets veranderd zonder dat hij weet hoe. Dan gaat hij zoeken. Lukt het om hem slaperig maar net niet slapend neer te leggen, dan valt hij in slaap op de plek waar hij ook wakker wordt.

Lukt dat de eerste twintig keer niet: dat is normaal. Het is bij bijna elke baby een kwestie van heel vaak proberen, en niet van een keer goed doen.

Gebruik zijn slaapzak als signaal. Altijd dezelfde, altijd op hetzelfde moment. Zo weet zijn lijf wat er komt.

Laat hem overdag aan dat bedje wennen. Even erin liggen terwijl jij ernaast zit en tegen hem praat, zonder dat er geslapen hoeft te worden. Een plek die overdag vertrouwd is, is 's nachts minder eng.

Houd elke keer dezelfde volgorde aan. Ook bij een baby werkt dat al, want hij kan de tijd nog niet inschatten en het ritueel is zijn signaal. Hoe je dat opbouwt lees je bij het bedritueel.

Bouw je nabijheid langzaam af. Van hem in slaap wiegen naar hem neerleggen met je hand erop. Van je hand erop naar naast het bedje staan. Van naast het bedje naar in de kamer zijn. Elke stap een paar nachten, en pas verder als deze rustig gaat.

En als je na twee goede nachten meteen twee stappen wilt zetten: dat is precies waar het bij iedereen misgaat. Ook bij mensen die dit voor hun werk doen.

Blijf reageren als hij huilt. Zie hieronder.

Wat we níét adviseren

Er staan online veel adviezen die erop neerkomen dat je je baby moet laten huilen zodat hij leert zichzelf te troosten. Ook in mildere vorm: nog even wachten, niet meteen komen, hem het zelf laten oplossen.Dat doen wij niet, en het is goed dat je weet waarom.Een baby van deze leeftijd kan zichzelf nog niet troosten. Dat is niet iets wat hij niet wíl, dat is iets wat hij nog niet kán. Rustig worden leert hij doordat hij het bij jou voelt: jouw stem, jouw hartslag, jouw handen. Laat je hem huilen, dan wordt hij op een gegeven moment stil, maar dan heeft hij niet geleerd zichzelf te kalmeren. Hij is opgehouden met roepen.Reageren op zijn huilen leert hem dus niet dat huilen werkt. Het leert hem dat de wereld antwoord geeft, en dat is precies waar hij later zijn vertrouwen op bouwt.Dat betekent trouwens niet dat je er binnen twee tellen moet zijn. Baby's maken in hun lichte slaap geluid en huilen soms even zonder wakker te zijn. Even wachten en luisteren of het overgaat is iets anders dan hem laten huilen.

Wanneer je erover belt

Bel het consultatiebureau of de huisarts als je baby veel en ontroostbaar huilt, slecht drinkt of niet goed aankomt, koorts heeft, of als je hoort dat hij moeite heeft met ademen.En bel ook als het met jou niet goed gaat. Als je al maanden niet doorslaapt, als je merkt dat je vlak wordt of een kort lontje hebt, of als je bang bent voor je eigen reactie 's nachts: dat is geen zwakte en geen schande. Het is uitputting, en daar valt wat aan te doen. Ze horen dit vaker dan je denkt.

Meer lezen

Tot slot

Je baby wil niet in zijn bedje omdat hij jou wil, en dat is precies wat hij op deze leeftijd hoort te willen.Slaapt hij daarnaast ook onrustig zodra hij eenmaal ligt, kijk dan bij een baby die onrustig slaapt. En lukt het inslapen überhaupt moeilijk, dan sluit een baby die niet wil slapen daar dichter op aan.Dat maakt jouw nachten niet korter. Je bent moe, je hebt je armen niet vrij, en je bent misschien wel het punt voorbij waarop je nog kunt bedenken hoe het ook alweer voelde om een hele nacht te slapen.Dat mag zwaar zijn. Je hoeft niet te zeggen dat je ervan geniet omdat ze zo snel groot zijn. Twee dingen kunnen tegelijk waar zijn: dat je van hem houdt, en dat je doodmoe bent.En dan dit: het verandert. Niet doordat je een truc vindt, maar doordat hij het langzaam leert, met jou ernaast. Elke keer dat je hem oppakt telt daaraan mee. Ook de keren waarvan je dacht dat je toegaf.Wil je weten welke stap bij jullie het meeste oplevert

Doe de test

In de OpvoedApp lees je daarna hoe je die stappen opbouwt, wat je doet als het na een goede week weer misgaat, en hoe je het volhoudt als je zelf op bent.

Recente berichten