Hoe je kind leert omgaan met emoties: jij bent het voorbeeld
Kinderen leren omgaan met emoties vooral door wat ze bij jou zien. In dit artikel lees je waarom je niet perfect hoeft te zijn, wat je kind oppikt en hoe benoemen helpt op spannende momenten.
Huilen, schreeuwen, wegkruipen, lachen, ontploffen. Emoties komen er in allerlei vormen uit.Je kind is nog aan het leren hoe dat werkt. Hoe emoties voelen, hoe je ze herkent bij jezelf en bij anderen, hoe je er woorden aan geeft, en wat je ermee kunt.Dat leert hij vooral op één manier: door naar jou te kijken.
Waarom je kind het uiten van emoties van jou leert
Een kind kan zichzelf nog niet rustig maken. Dat leert hij doordat hij het bij jou voelt: jouw stem, jouw ademhaling, dat jij erbij blijft.En hij leert wat je met een gevoel doet door te kijken hoe jij het doet. Wat er gebeurt als jij boos wordt. Of je verdriet laat zien of wegslikt. Of je zegt dat je ergens tegenop ziet.Dat is een grote verantwoordelijkheid om te lezen, en laat ik er meteen iets bij zeggen: het gaat er niet om dat je het goed doet. Het gaat erom dat hij het ziet gebeuren, inclusief de keren dat het misgaat.
Wij zijn zelf ook niet klaar
Van een kind verwachten we dat het zich beheerst. En ondertussen zijn wij als volwassenen zelf nog volop aan het leren.Denk maar eens om je heen. Iemand die nog steeds op een stoel springt bij het zien van een muis. Iemand die in een serieus gesprek begint te lachen en zich daar dan voor verontschuldigt. Iemand die alles wegslikt tot het er op een dinsdagavond ineens uitkomt.Wij vinden het ook nog niet altijd makkelijk om rustig te reageren als we boos zijn, of om angst niet de overhand te laten krijgen.Dat is geen falen. Dat is hoe mensen in elkaar zitten. En het betekent dat je van een kind van zes iets vraagt wat jij zelf op je veertigste nog aan het oefenen bent.
Wat je kind van je oppikt
Het eerste wat hij oppikt is of een gevoel er überhaupt mag zijn. Als jij nooit laat merken dat je verdrietig of gespannen bent, leert hij daaruit dat dat soort gevoelens kennelijk iets zijn om te verbergen, en dat is precies wat je later terugziet als hij op zijn twaalfde zegt dat er niets aan de hand is terwijl je ziet dat dat niet klopt.Daarnaast leert hij, en dit is misschien wel het belangrijkste, dat een gevoel weer overgaat. Als hij ziet dat jij van streek was en een uur later gewoon weer zit te koken, dan weet hij uit ervaring dat zoiets voorbijgaat. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar voor een kind dat middenin een groot gevoel zit is dat allesbehalve vanzelfsprekend.Verder pikt hij op dat je er woorden aan kunt geven. Als jij zegt dat je nu kribbig bent, krijgt hij taal die hij zelf ook gaat gebruiken, en een kind dat kan zeggen wat er is, hoeft het minder vaak te laten zien op een manier die niemand prettig vindt. En hij ziet dat je er iets mee kunt: even naar buiten, even gaan zitten, iemand bellen.Het waardevolste leert hij echter van de keren dat het misging. Als jij te ver ging en daarna terugkomt om het recht te zetten, dan leert hij dat een band tegen een stootje kan, en dat is iets wat je een kind niet kunt bijbrengen op de momenten dat alles goed gaat.
Wat je kunt doen
Zeg dus gewoon hardop wat je voelt, in alledaagse woorden en zonder er een les van te maken. Iets als "ik ben moe en daardoor kort van stof" is geen excuus vooraf maar informatie, en het scheelt je kind een middag lang gissen wat er aan de hand is. Zet er wel altijd bij dat het niet aan hem ligt, want zonder die zin gaat hij het vrijwel zeker op zichzelf betrekken; kinderen doen dat bijna automatisch.Laat vervolgens ook zien wat je ermee doet, want dat is het stuk waar hij uiteindelijk het meeste aan heeft. En verstop je niet: een kind dat merkt dat er iets is terwijl jij volhoudt dat er niets aan de hand is, raakt daar meer van in de war dan van de waarheid.Probeer niet je hele manier van doen om te gooien, want dat houdt niemand vol en het wordt bovendien iets wat je moet onthouden in plaats van iets wat je doet. Neem er één ding uit, bijvoorbeeld dat hardop benoemen, en doe dat een paar weken.
Tot slot
Je hoeft geen voorbeeld te zijn van hoe het perfect moet. Je bent al een voorbeeld, gewoon door hoe je bent.En het mooie is dat je kind meer leert van de keren dat het misging en je het rechtzette, dan van de keren dat je je goed hield. Want dat eerste is wat hij zelf ook nodig gaat hebben.Dus als je vandaag uit je slof schoot en daarna naast hem bent gaan zitten: dan heb je hem precies laten zien hoe het werkt.Wil je weten waar bij jullie de meeste ruimte zit,
In de OpvoedApp lees je daarna hoe je dat benoemt op de momenten dat het spannend wordt.Meer over hoe je kind leert omgaan met emoties lees je bij emotieregulatie stimuleren.
