Onder streng reageren zit vaak iets wat je wilt voorkomen. In dit artikel lees je welke angst daaronder kan liggen, waarom controle soms averechts werkt en hoe je anders reageert zonder alles los te laten.
Je kind is brutaal, of luistert niet, of reageert veel heftiger dan de situatie vraagt.En jij wordt streng. Of je gaat dreigen met iets wat je niet gaat doen. Of je verheft je stem, terwijl je je had voorgenomen dat niet meer te doen.Wat daar meestal onder zit, is niet boosheid. Het is iets anders, en het is een stuk kwetsbaarder.
Onder controle zit vaak angst
Als mens willen we grip houden op wat er gebeurt. Dat is niet raar; dat is hoe we in elkaar zitten.Bij je kind wil je dat hij doet wat je vraagt, dat hij aardig is tegen anderen, dat hij niet gaat schreeuwen als hij boos is. En als dat niet gebeurt, ga je van alles inzetten om die grip terug te krijgen.Wat we ons daarbij zelden realiseren: onder die behoefte aan controle zit meestal een angst. En jouw reactie op je kind wordt vaker gevoed door die angst dan door wat er op dat moment gebeurt.Dat is geen zwakte om toe te geven. Het is de meest menselijke reactie die er is, en bijna niemand kijkt eronder.
Waar die angst over gaat
Meestal een van deze, en vaak meerdere tegelijk.Meestal begint het bij de angst over hoe het met hem verdergaat: dat hij dit gedrag straks ook op school laat zien, dat hij geen vrienden overhoudt, of dat wat nu nog een fase lijkt later een echt probleem wordt. Daar hoort bijna altijd de angst bij voor wat anderen ervan vinden, of dat nu je schoonmoeder is die er iets van zegt, de juf die denkt dat het aan jullie ligt, of gewoon de mensen in de supermarkt die kijken.De zwaarste is echter de angst dat het aan jou ligt, en die ligt er bij vrijwel iedereen onder. Dat je iets verkeerd doet, dat hij zo is geworden door hoe jij het hebt aangepakt, en dat je dat nu niet meer terug kunt draaien.Bij oudere kinderen komt daar de angst bij dat je hem kwijtraakt: dat hij zich terugtrekt en je niets meer vertelt. En als je al maanden in hetzelfde patroon zit, gaat er nog een vijfde meedoen, namelijk de gedachte dat dit nooit meer overgaat.Als je bij een van deze iets voelde: dat is precies waar het over gaat. Die angst is er niet omdat je onzeker bent, maar omdat je het belangrijk vindt.
Waarom controle houden over je kind averechts werkt
Hoe harder je vasthoudt, hoe meer er weglekt.Een kind dat merkt dat jij de controle wilt houden, gaat zich verzetten. Niet om jou dwars te zitten, maar omdat hij ook iemand is die iets wil. En dan zit je in een strijd waar niemand uit komt.Bovendien voelt hij die angst. Niet in woorden, wel in de sfeer. En dan pikt hij iets op wat je nooit hebt willen zeggen: dat er iets mis is, en dat het misschien met hem te maken heeft.
Wat je ermee kunt
Het begint bij het opmerken op het moment zelf, en dat is minder ingewikkeld dan het klinkt: vraag jezelf midden in zo'n situatie af waar je nu eigenlijk bang voor bent. Alleen die vraag stellen verandert al iets, want dan reageer je niet meer puur vanuit de reflex maar heb je een seconde ruimte gemaakt.Probeer daarbij de angst te scheiden van het moment, want dat hij nu brutaal is zegt weinig over hoe hij over tien jaar zal zijn. Dat weet je op een rustig moment ook wel, en het is precies wat je op een lastig moment even kwijt bent. In dezelfde geest kun je loslaten wat eigenlijk over anderen gaat: wat de mensen in de supermarkt denken is de duurste reden die er is om streng te doen tegen je eigen kind.Zeg het bovendien hardop tegen iemand, tegen je partner of een vriendin, want angst die je uitspreekt wordt kleiner en meestal blijkt de ander hem net zo goed te hebben. En wees eerlijk over het stuk dat over jou gaat, want de angst dat het aan jou ligt is tegelijk de meest voorkomende en de meest onterechte: kinderen worden wie ze worden door talloze dingen, en jouw aandeel daarin is groot maar zeker niet allesbepalend.
Tot slot
Als je streng wordt, komt dat zelden voort uit hardheid. Het komt bijna altijd voort uit zorg.Dat is fijn om te weten over jezelf, zeker op een avond waarop je terugdenkt aan hoe je vandaag reageerde. Je was niet ineens iemand anders. Je was bang, en je probeerde je kind vast te houden op de enige manier die je op dat moment kon bedenken.Wat helpt is niet dat je die angst kwijtraakt. Wat helpt is dat je hem herkent, want dan hoef je er niet meer naar te handelen.Wil je weten waar bij jullie de meeste ruimte zit,
In de OpvoedApp lees je daarna hoe je reageert op de momenten waarop je het liefst zou vasthouden.Merk je dat de spanning bij jou hoog blijft, kijk dan ook bij stress door kinderen bij ouders.
