Jij als ouder
Wat heeft mijn kind nodig? 5 tips om de behoefte achter gedrag te zien
Achter gedrag zit vaak een behoefte, maar die staat er nooit netjes bij. In dit artikel lees je hoe je verder kijkt dan het gedrag, wat je kind nodig kan hebben en wat je jezelf niet hoeft aan te doen.
Achter bijna elk gedrag zit een behoefte. Dat klinkt als een open deur, en in de praktijk is het lastig, want die behoefte staat er niet bij.
Je ziet een kind dat drammt, of dat weigert, of dat ontploft. En wat eronder zit moet je zelf ontdekken, meestal op een moment dat je daar geen ruimte voor hebt.
Waarom er onder gedrag altijd een behoefte zit
Als je alleen naar het gedrag kijkt, ga je het gedrag aanpakken. Dat werkt soms even, en dan komt het ergens anders terug.
Kijk je naar wat eronder zit, dan pak je de oorzaak aan. En dan verandert het gedrag vanzelf, of het wordt in elk geval minder.
Wat er meestal onder zit is een van deze: moe, honger, te veel prikkels gehad, behoefte aan jou, of iets niet kunnen wat er wel van hem gevraagd wordt.
Dat is geen ingewikkelde lijst. Het lastige is dat je hem moet aflopen op een moment dat je zelf ook op bent.
5 tips
1. Herken je eigen stressmomenten. Bij welk gedrag gaat het bij jou het snelst mis? Bij een grote mond, bij drammen, bij huilen? Iedereen heeft zo'n punt, en dat komt vaak uit je eigen jeugd.
Je hoeft dat niet meteen te veranderen, want dat gaat ook gewoonweg niet. Wat wel kan: achteraf even stilstaan bij wat er gebeurde. Wat maakte dat je zo reageerde, hoe bouwde het op, en hoe zou je het een volgende keer willen doen. Dat is geen zelfonderzoek voor de vorm; dat is precies hoe je zo'n patroon leert herkennen voordat het je overkomt.
2. Kijk wat eronder zit voordat je reageert. Eén vraag aan jezelf is meestal genoeg, namelijk wat hij op dit moment nodig heeft, en vaak weet je het antwoord meteen als je jezelf die vraag stelt. Het lastige is niet dat je het niet weet, maar dat er in het moment zelf geen ruimte lijkt te zijn om het je af te vragen.
3. Benoem wat je ziet. Iets als "je bent boos omdat het niet lukte" doet meer dan je zou denken, want een kind dat zich begrepen voelt hoeft een stuk minder hard te roepen om duidelijk te maken dat er iets aan de hand is. Je hoeft het bovendien niet op te lossen; benoemen is op zichzelf al genoeg.
4. Zorg voor de basis. Genoeg slaap, op tijd eten en niet te veel op één dag klinken als open deuren, en toch gaat een groot deel van wat er thuis misgaat hierover en niet over opvoeding. Als je een week terugkijkt naar wanneer het uit de hand liep, zie je meestal een patroon dat met moeheid of honger te maken heeft.
5. Geef aandacht voordat hij erom vraagt. Tien minuten waarin niets moet aan het begin van de middag werkt beter dan dezelfde tien minuten na de derde ruzie, en het kost je bovendien minder. Aandacht die je vooraf geeft hoeft hij daarna niet meer af te dwingen.
En kies er één.
Wat je jezelf niet moet aandoen
Bij dit onderwerp gaan ouders zichzelf makkelijk voorbij, dus dit hoort erbij.
Je kunt niet altijd aan elke behoefte voldoen. Soms moet er gewoon iets gebeuren, soms heb je zelf niets meer te geven, en soms is er ook nog een ander kind dat iets wil. Dat is niet tekortschieten; dat is een gezin.
Bovendien heb jij ook behoeftes, en die tellen mee. Een ouder die helemaal leeg is, kan niet aanvoelen wat een kind nodig heeft. Voor jezelf zorgen is in dit verhaal dus geen luxe maar een voorwaarde.
En het hoeft ook niet elke keer te lukken. Onderzoek naar hechting laat zien dat ouders hun kind regelmatig missen, en dat wat telt is dat je daarna terugkomt. Perfect afstemmen doet niemand.
Tot slot
Een kind doet niet moeilijk. Een kind heeft het moeilijk, en het laat dat zien op de enige manier die het kent.
Dat betekent niet dat je alles moet toestaan. Het betekent dat je eerst kijkt wat eronder zit, en dat je daarna pas beslist wat je doet.
Dat is meer werk dan een snelle correctie, en het levert wel iets op wat blijft.
Wil je weten waar bij jullie de meeste ruimte zit,
In de OpvoedApp lees je daarna hoe je die behoefte herkent op het moment zelf, ook als je zelf op bent.
