Slapen
Eerste hulp bij "slaap"problemen van je kind!
In dit artikel lees je ieder kind hoort de nacht door te slapen, als ik hem help, verpest ik hem voor later en wat je hiermee kunt vanavond. Zo krijg je zachtere woorden en concrete stappen voor thuis.
Over slapen is al veel gezegd en geschreven. Hoe het zou moeten, hoeveel uur erbij hoort, welk schema je moet aanhouden. En vrijwel alles wat je leest gaat ervan uit dat er een probleem is dat opgelost moet worden.
Maar heel vaak is er geen slaapprobleem. Er is een gedachte over hoe slapen zou moeten zijn, en die gedachte klopt niet.
Dat is geen woordspelletje. Het scheelt echt of je 's avonds die trap op loopt met het idee dat er iets mis is bij jullie, of met het idee dat dit erbij hoort en dat je kind je gewoon nodig heeft. Je kind voelt dat verschil trouwens ook, ook al kun je zelf niet aanwijzen waaraan.
Hieronder staan de drie gedachten die we het vaakst tegenkomen.
"Ieder kind hoort de nacht door te slapen"
Hoe fijn dat plaatje ook is, zo werkt het niet.
Een nacht bestaat niet uit één lange slaap, ook niet bij jou. Hij bestaat uit rondjes, en tussen die rondjes komt iedereen even bovendrijven. Jij ook, vannacht, een paar keer. Je draait je om en slaapt verder, en je weet er 's ochtends niets meer van.
Je kind doet precies hetzelfde. Alleen weet hij nog niet hoe hij daarna weer wegzakt, en dan wordt zo'n moment een wakker moment.
Daar komt bij dat kinderen enorm van elkaar verschillen. Er zit bij de meeste leeftijden zo'n drie uur tussen wat een kind minimaal en maximaal aan slaap nodig heeft.
En ja, er zijn ouders om je heen bij wie het wel gewoon gaat. Die hebben meestal geen betere aanpak, die hebben een ander kind. Dat is misschien wel het belangrijkste zinnetje van dit hele stuk, want dat je jezelf daarmee vergelijkt maakt het zwaarder dan het al is.
Wat je hiermee kunt. Laat het gemiddelde los en kijk naar je eigen kind. Wordt hij 's ochtends uit zichzelf wakker en is hij overdag in orde, dan slaapt hij genoeg, ook als het aantal uren niet klopt met wat je ergens hebt gelezen. Meer daarover lees je bij hoeveel slaap een kind nodig heeft.
"Als ik hem help, verpest ik hem voor later"
Deze hoor je overal. Als je erbij blijft tot hij slaapt, als je hem bij je laat liggen, als je hem elke keer terugbrengt, dan leert hij het nooit zelf.
Het tegendeel is waar.
Alleen in slaap vallen is niet iets wat een kind van nature kan. Het is iets wat hij leert, net als fietsen of wachten op zijn beurt. En zoals bij alles wat een kind leert, kan hij dat niet in zijn eentje. Hij heeft iemand nodig die er is terwijl hij het onder de knie krijgt.
Elke keer dat hij in slaap valt terwijl jij er bent, leert hij dat het veilig is om los te laten. Dat is precies de ervaring die hij nodig heeft om het straks zonder jou te kunnen.
Dus al die avonden dat je erbij bent gebleven waren geen zwakte en ook geen achterstand die je nu moet inhalen. Dat was het werk. Dat je daar af en toe aan getwijfeld hebt, komt niet doordat je het verkeerd deed maar doordat er zoveel mensen zijn die daar iets van vinden.
Dat betekent niet dat er nooit iets hoeft te veranderen. Als jij er 's avonds een uur bij ligt en daar helemaal doorheen zit, is dat een reden om het langzaam anders te gaan doen. Maar dan doe je dat omdat het voor jullie niet houdbaar is, en niet omdat je hem anders zou verpesten.
Wat je hiermee kunt. Kijk wat je kind nu nodig heeft om in slaap te komen, en vertrouw erop dat hij het daardoor later zelf kan. Hoe je die stappen opbouwt lees je bij een kind dat niet alleen wil slapen.
"Het bedritueel moet zo snel mogelijk klaar zijn"
Wie betrapt zichzelf hier niet op? Je bent aan het voorlezen en je kijkt op de klok.
Het vervelende is dat je kind dat merkt. Niet aan wat je zegt, maar aan hoe je erbij zit. Een kind kan zichzelf nog niet rustig maken en neemt jouw tempo over, in beide richtingen. Zit jij er met haast, dan gaat hij daar juist van aanstaan.
En dan komt hij precies op dat moment met een vraag die je moeilijk kunt afkappen. Zo wordt de tien minuten die je wilde besparen een halfuur dat je erbij krijgt.
Dat je die haast hebt is trouwens niet raar. Je hebt een dag achter de rug en beneden ligt een avond die nu al korter is dan hij vanochtend was. Je hoeft daar niet overheen te stappen of ervan te leren genieten. Het is genoeg om te weten dat het meespeelt.
Wat je hiermee kunt. Kijk eens hoe lang het bij jullie echt duurt, een paar avonden op rij. Niet hoe lang het zou moeten duren. Duurt het drie kwartier, plan dan drie kwartier en begin eerder. Dezelfde eindtijd, maar zonder dat je onderweg hebt zitten duwen. Daarover schreven we dit stuk over de haast rond het bedritueel.
Wat je hiermee kunt vanavond
Misschien merk je na het lezen al iets. Niet omdat er iets is opgelost, maar omdat de lat ergens anders ligt.
Dat is vaker het halve werk dan je zou denken. Een ouder die naar boven loopt met het idee dat er iets mis is, doet het anders dan een ouder die weet dat dit erbij hoort. En je kind voelt dat verschil, ook al kun je het zelf niet aanwijzen.
Wil je verder kijken naar wat er bij jullie speelt: begin bij het onderscheid tussen een kind dat niet kan slapen en een kind dat niet wil slapen. Dat zijn twee heel verschillende avonden, en er helpt iets anders.
En blijft het weken achter elkaar zo gaan, is je kind overdag duidelijk moe en snel boos of huilerig, of zit je met iets dat je ziet: laat dan iemand meekijken. Je hoeft niet te wachten tot je zeker weet dat er iets aan de hand is. Twijfel is genoeg reden.
Meer lezen
Tot slot
Er is bij jullie waarschijnlijk minder aan de hand dan je denkt. Wat je kind vraagt, is precies wat een kind van zijn leeftijd vraagt.
En dat je er 's avonds toch doorheen zit, spreekt dat niet tegen. Twee dingen kunnen tegelijk waar zijn: dat dit normaal is, én dat het voor jou te veel is geworden. Dat tweede hoef je niet weg te wuiven omdat het eerste klopt.
Sterker nog, dat is een prima reden om iets te veranderen. Niet omdat je kind een probleem heeft, maar omdat jij ook slaap nodig hebt en omdat een ouder die uitgerust is nu eenmaal meer geduld heeft. Dat is geen luxe, dat hoort erbij.
Waar je het beste kunt beginnen hangt af van wat er thuis gebeurt, en dat is bij elk gezin anders.
**
** en je ziet wat bij jullie het meeste oplevert. In de OpvoedApp staat daarna wat je zegt en doet op het moment zelf, en hoe je het volhoudt in de week waarin het niet lukt.
