Broers en zussen
Ruzie tussen broers en zussen: wat te doen?
In dit artikel lees je waarom ze ruziemaken, waarom je niet meteen moet ingrijpen en wanneer er meer aan de hand is. Zo krijg je zachtere woorden en concrete stappen voor thuis.
Ze pakken spullen van elkaar af, ze bemoeien zich met elkaar, ze schreeuwen, ze komen ongevraagd op elkaars kamer en ze treiteren elkaar om iets wat een halfuur geleden gebeurde.
En dan zijn er ook de andere momenten. Ze spelen samen, ze maken grappen, ze helpen elkaar en ze komen voor elkaar op. Dat zijn de momenten waar je van geniet, en meestal duren die korter dan je zou willen.
Ruzie tussen broers en zussen is normaal, en dat weet je waarschijnlijk wel. Dat maakt het niet leuk om de hele dag aan te horen.
Waarom ze ruziemaken
Ze zitten de hele dag op elkaars lip. Bij vriendjes kun je naar huis, bij broers en zussen niet, en dat betekent dat alles wat er mis kan gaan ook echt misgaat.
Daar komt bij dat ze allebei bij jou horen. Veel ruzies gaan niet over dat autootje maar over wie er van jou het meest krijgt, en dat is een vraag die de hele dag onder de oppervlakte meeloopt.
En het is oefenmateriaal. Thuis leren ze onderhandelen, verdedigen, en weer bijleggen met iemand die er morgen nog steeds is. Dat is niet de fijnste gedachte als je voor de derde keer tussen twee schreeuwende kinderen staat, en het is wel waar.
Waarom je niet meteen moet ingrijpen
Dit is het lastigste advies van dit hele stuk, want je eerste neiging is er meteen bij te gaan.
Als jij elke ruzie oplost, gebeuren er twee dingen. Ze leren het zelf niet, want jij doet het werk. En jij wordt de scheidsrechter die er elke keer bij moet komen, waardoor het aantal ruzies waar je bij betrokken bent alleen maar toeneemt.
Bovendien ga je bijna altijd de fout in bij het bepalen wie er begon, want je hebt het begin niet gezien. En dan is er altijd één kind dat het gevoel heeft dat het oneerlijk is afgelopen.
Grijp dus later in dan je zou willen. Als het fysiek wordt of als één kind duidelijk de mindere is, dan ga je erheen. Anders: even wachten en kijken wat ze zelf doen. Dat is verrassend vaak meer dan je denkt.
Wat je doet als je er wel bij moet
Stop het gedrag eerst, zonder te oordelen. Ga ertussen, pak eventueel het voorwerp waar het over gaat. Dat is begrenzen en niet straffen.
Luister naar allebei, zonder een dader aan te wijzen. Laat ze om de beurt vertellen en onderbreek ze niet. Dat kost meer tijd dan meteen een oordeel vellen en het is precies wat het verschil maakt, want ze willen vooral gehoord worden.
Vat samen wat je hoort. "Jij was er nog mee bezig en jij dacht dat hij klaar was." Dan merken ze allebei dat hun kant is aangekomen, en dan zakt de hoogste spanning er meestal al uit.
Vraag wat ze zelf zouden kunnen bedenken. In plaats van dat je met een oplossing komt. Kinderen bedenken vaak iets waar jij niet aan had gedacht, en ze houden zich er ook aan omdat het van henzelf is.
Vraag wat ze kunnen doen om het goed te maken, in plaats van een sorry af te dwingen. Meer daarover bij alternatieven voor sorry zeggen.
En vergelijk ze niet. "Waarom kun jij dat niet zoals je zus" is de snelste manier om een ruzie om te zetten in iets wat jaren blijft hangen.
Wat je daarnaast kunt doen
Geef ze elk apart tijd met jou. Tien minuten met één kind, zonder de ander erbij. Veel ruzies gaan over de verdeling van jouw aandacht, en dit is de meest directe manier om daar iets aan te doen.
Zorg dat ze eigen spullen hebben waar de ander van af blijft. Niet alles hoeft gedeeld te worden. Iets wat helemaal van jou is, maakt delen van de rest juist makkelijker.
Let op de bekende momenten. Bij de meeste gezinnen gaat het mis rond dezelfde tijdstippen, meestal als iedereen moe of hongerig is. Dat is geen opvoedprobleem maar een planningsprobleem.
Benoem de goede momenten. "Ik zag dat je hem hielp met zijn jas." Broers en zussen horen vooral wat er misging tussen hen, en dat kleurt hoe ze naar elkaar kijken.
En accepteer dat ze verschillen. Ze hoeven geen vrienden te zijn en ze hoeven ook niet evenveel van elkaar te houden. Wat je wel mag verwachten is dat ze respectvol met elkaar omgaan, en dat is iets anders.
Wanneer er meer aan de hand is
Praat met de huisarts of met school als de ruzies structureel fysiek worden en er echt pijn wordt gedaan, als steeds hetzelfde kind de mindere is en zich terugtrekt, als er sprake is van pesten in plaats van ruzie, of als het thuis zo gespannen is dat niemand er meer graag is.
Dat laatste is een goede reden op zich, ook als je er niet precies de vinger op kunt leggen.
Meer lezen
Tot slot
Ruzie tussen broers en zussen is de plek waar kinderen leren hoe conflicten werken. Dat is een waardevolle leerschool, en hij is voor de omstanders bijzonder vermoeiend.
Want jij hoort het de hele dag, jij wordt er de hele dag bij geroepen, en jij bent degene die aan het eind van de dag genoeg heeft van het geluid van je eigen kinderen. Dat is niet iets om je schuldig over te voelen.
Wat helpt is minder ingrijpen en langer wachten, en de tijd die je daarmee overhoudt besteden aan de momenten apart met elk van hen. Dat werkt op de langere termijn beter dan welke oplossing van jou ook.
Wil je weten waar bij jullie de meeste ruimte zit
In de OpvoedApp lees je daarna wat je zegt als je er wel bij moet komen.
