Terug naar Jij als ouder
Jij als ouder
Alternatieven voor sorry zeggen
In dit artikel lees je waarom sorry zeggen zo weinig oplevert, wat je eigenlijk wilt bereiken en waarom jouw voorbeeld het meeste doet. Zo krijg je zachtere woorden en concrete stappen voor thuis.
"Zeg eens sorry tegen je zusje."Er komt niets. Of er komt een sorry dat klinkt alsof hij je een plezier doet, met een gezicht dat het tegenovergestelde zegt.En dan sta je daar, want je kunt hem niet dwingen het te menen. Toch wil je dat hij iets leert van wat er net gebeurde, en dat is een terechte wens.
Waarom sorry zeggen zo weinig oplevert
Er zitten twee dingen aan het afgedwongen sorry, en allebei werken ze tegen wat je bedoelt.Het eerste is dat een kind dat sorry zégt zonder het te menen, vooral leert dat een woord genoeg is om ergens vanaf te komen. Dat is precies de omgekeerde les: dat je iets kunt rechtzetten zonder dat je hoeft te voelen wat er gebeurde.Het tweede is dat het moment waarop je het vraagt meestal het verkeerde is. Vlak na een ruzie zit hij nog vol boosheid of schaamte, en in die staat kan hij zich niet verplaatsen in een ander. Hij kan het dus niet menen, ook al zou hij willen.Daar komt bij dat er vaak twee kanten aan een ruzie zitten. Een kind dat wordt gedwongen om sorry te zeggen voor zijn deel, terwijl het vindt dat de ander begon, leert vooral dat er niet naar hem geluisterd wordt.Wat je eigenlijk wilt bereiken
Het is de moeite waard om even stil te staan bij wat je nou precies wilt, want dat is zelden het woord zelf.Wat je meestal wilt is dat hij merkt dat hij iemand pijn heeft gedaan, dat hij leert dat hij dat kan rechtzetten, en dat de ander zich weer gezien voelt.Dat is dus geen kwestie van één woord maar van een vaardigheid, en die vaardigheid heet herstellen. Dat is precies wat je hem voor de lange termijn mee wilt geven, en het is iets wat veel volwassenen nooit goed hebben geleerd.Wat je in plaats daarvan kunt doen
Vraag wat er gebeurde, en luister naar allebei. Niet om te bepalen wie schuldig is, maar omdat een kind dat zich gehoord voelt eerder bereid is om naar de ander te kijken. Dit kost meer tijd dan een sorry afdwingen en het levert ook meer op.
Benoem wat je ziet bij de ander. "Kijk eens, je zusje huilt en ze houdt haar arm vast." Dat is geen verwijt maar informatie, en jonge kinderen hebben die informatie echt nodig, want ze zien het niet vanzelf.
Vraag wat hij kan doen om het goed te maken. Dat is de kernvraag van dit hele stuk. Misschien wil hij een pleister halen, iets teruggeven, samen opruimen wat er kapot ging, of een tekening maken. Een kind dat zelf iets bedenkt, doet het meestal ook, en dan is het bovendien gemeend.
Doe het samen als hij het nog niet kan. Bij jonge kinderen kun je ernaast gaan staan en het voordoen: samen die pleister halen, samen even bij het andere kind gaan kijken. Dat is geen toegeven maar aanleren.
Wacht tot het rustig is. Je hoeft dit niet binnen dertig seconden op te lossen. Een halfuur later kun je er nog op terugkomen, en dan komt er meestal een stuk meer uit.
En laat sorry gewoon toe als het vanzelf komt. Dit gaat er niet over dat het woord verboden is. Het gaat erover dat het pas iets betekent als het van hem komt.
