Wat is co-ouderschap en wat betekent dit voor mijn kind?

Je zit midden in een scheiding, of je bent er net doorheen, en er moet van alles geregeld worden. Waar wonen de kinderen. Wie haalt ze op. Hoe doen we de vakanties.En ondertussen ligt er een vraag onder die veel zwaarder weegt: doe ik mijn kind hiermee iets aan?Laat ik daar maar meteen mee beginnen. Wat een kind het meeste schaadt bij een scheiding is niet de scheiding zelf en ook niet de verdeling van de dagen. Het is de spanning tussen zijn ouders. Dat is het zwaarste om te horen als het tussen jullie moeizaam gaat, en het is ook het meest hoopvolle, want dat is precies het stuk waar je iets aan kunt doen.

Wat co-ouderschap is

Co-ouderschap betekent dat jij en je ex-partner de zorg voor de kinderen zo gelijk mogelijk verdelen na de scheiding. De kinderen zijn ongeveer evenveel bij jullie allebei, jullie delen de kosten, en jullie nemen belangrijke beslissingen samen.Dat is iets anders dan een gewone zorgregeling, waarbij één ouder de dagelijkse zorg heeft en de ander een omgangsregeling.En het is ook iets anders dan parallel ouderschap. Daarbij is de zorg ook gelijk verdeeld, maar overleggen de ouders zo min mogelijk met elkaar omdat dat te veel spanning geeft. Dat klinkt als een tweede keus en dat is het niet: bij ouders die niet zonder ruzie kunnen overleggen, is parallel ouderschap vaak beter voor het kind dan co-ouderschap waarbij elk overleg uitloopt op conflict.

Wat de wet er wel en niet over zegt

Hier zit een misverstand dat veel ouders onnodig laat vechten.Co-ouderschap is geen wettelijke term. Het staat niet in de wet en je kunt het dus ook niet "aanvragen". Het is een woord dat in de praktijk gebruikt wordt voor een min of meer gelijke verdeling.Wat wél in de wet staat, is dat beide ouders recht hebben op een gelijkwaardige zorg- en opvoedingsregeling. Let op het woord gelijkwaardig: dat is niet hetzelfde als gelijk. Gelijkwaardig gaat over de positie van beide ouders, niet over het aantal dagen.Wat wel verplicht is, is een ouderschapsplan. Als jullie getrouwd zijn of geregistreerd partner en er zijn minderjarige kinderen, dan moet dat er komen en gaat het naar de rechter. Zijn jullie niet getrouwd maar heb je wel samen het gezag, dan moet er ook een ouderschapsplan komen, maar hoeft het niet langs de rechter.Wij zijn geen juristen en dit is geen juridisch advies. Voor de precieze regels rond gezag, alimentatie en het ouderschapsplan ga je naar een advocaat, een mediator of het Juridisch Loket. Wat we hier bespreken is de andere kant: wat een verdeling betekent voor je kind.

Welke verdelingen er zijn

Er is niet één goede vorm. Wat er in de praktijk het meest voorkomt:Week op week af. Een week bij de een, een week bij de ander. Weinig wisselmomenten, en dat is rustig. Voor jonge kinderen is een week vaak wel lang.Twee-twee-drie. Twee dagen bij de een, twee bij de ander, en het weekend wisselt. Meer wisselmomenten, en het kind ziet allebei de ouders vaker binnen een week.Drie-vier. Een tussenvorm.Andere verdelingen dan vijftig-vijftig, bijvoorbeeld zestig-veertig, omdat de werkroosters of de afstand dat vragen.Wat meeweegt bij de keuze: de leeftijd van je kind, hoe ver jullie uit elkaar wonen, jullie werkroosters, en naarmate je kind ouder wordt ook wat het zelf wil.Voor jonge kinderen geldt vaak dat kortere periodes beter zijn, ook al zijn er dan meer wisselmomenten. Een kind van drie kan een week zonder een van zijn ouders lang vinden. Voor een kind van tien is die week juist rustiger dan om de twee dagen zijn spullen inpakken.

Wat het betekent voor je kind

Het goede nieuws eerst: kinderen die na een scheiding een goede band met beide ouders houden, doen het over het algemeen beter dan kinderen die er één kwijtraken.Wat er daarnaast speelt, is dit.Twee huizen betekent twee keer wennen. Elk wisselmoment vraagt iets van hem: andere kamer, andere regels, andere sfeer. Veel kinderen zijn rond zo'n wissel een dag van slag, en dat is normaal.Hij moet dingen dubbel hebben of steeds meenemen. Dat lijkt klein en het is voor een kind niet klein. Zijn knuffel, zijn oplader, dat ene shirt.Hij voelt zich verantwoordelijk voor jullie allebei. Dit is de zwaarste. Kinderen merken haarfijn hoe het met hun ouders gaat, en veel kinderen gaan hun best doen om het bij allebei goed te maken. Dat kost enorm veel energie en het gaat vaak onopgemerkt, want het ziet eruit als een kind dat zich prima aanpast.En hij kan in de knel komen tussen jullie. Dat noemen we een loyaliteitsconflict. Een kind houdt van jullie allebei, en als hij merkt dat dat niet mag, of dat hij moet kiezen, dan zit hij klem. Dat is het grootste risico van een scheiding, groter dan de verdeling van de dagen.

Wanneer het werkt en wanneer niet

Co-ouderschap werkt als jullie een basis van vertrouwen hebben, afspraken nakomen, en met elkaar kunnen overleggen zonder dat het uitloopt op ruzie. Het werkt ook beter als jullie dicht bij elkaar wonen, want dan hoeft er niet ook nog van school gewisseld te worden.Het werkt niet goed als elk overleg escaleert, als afspraken structureel niet worden nagekomen, of als er sprake is van onveiligheid. Dan is een andere vorm beter, en dat is geen nederlaag.En dit is misschien wel het belangrijkste van dit hele stuk: een minder gelijke verdeling met rust is beter voor je kind dan een precies gelijke verdeling met spanning. Als je nu vecht voor die laatste twee dagen omdat het anders niet eerlijk voelt, is het de moeite waard om jezelf af te vragen wat je kind daar precies aan heeft.Dat is geen verwijt. Dat gevecht komt bijna altijd voort uit angst om je kind kwijt te raken, en dat is een van de reëelste angsten die er zijn.

Wat je kind van jou nodig heeft

Dat hij van jullie allebei mag houden. Zonder dat hij daar iets voor terug hoeft te doen, en zonder dat hij merkt dat het pijn doet als hij het over de ander heeft.Dat je niets negatiefs over de ander zegt waar hij bij is. Ook niet subtiel, ook niet met een zucht of een blik. Kinderen voelen dat feilloos, en ze horen daarin iets over zichzelf: ik ben half van diegene.Dat hij niet de boodschapper is. Geen berichten doorgeven, geen vragen stellen namens jou, geen verslag doen van wat er bij de ander gebeurt.Dat hij weet wat er gaat gebeuren. Een kalender die hij kan zien, duidelijke wisselmomenten, weten wanneer hij jou weer ziet.Dat hij mag zeggen dat hij de ander mist. Ook als jij dat moeilijk vindt om te horen. Juist dan.Dat het wisselmoment rustig is. Kort afscheid, geen scènes, geen gesprekken tussen jullie op de stoep. Voor je kind is dat het spannendste moment van de week.En dat hij ziet dat het met jou goed komt. Kinderen die zich zorgen maken om hun ouder, gaan zorgen. Zorg dus ook voor jezelf, en laat hem dat merken.

Tot slot

Je bent waarschijnlijk aan het uitzoeken hoeveel dagen bij wie, en of dat wel eerlijk is, en of je kind hier schade van oploopt.Wat je kind uiteindelijk het meeste helpt, staat niet in dat schema. Het is dat hij van jullie allebei mag houden zonder dat het iets kost.Dat is makkelijk gezegd en het is verschrikkelijk moeilijk om te doen als je zelf midden in verdriet of boosheid zit. Je moet vriendelijk zijn over iemand die je gekwetst heeft, en je moet je kind laten gaan naar een huis waar je zelf niet komt. Dat is een van de zwaarste dingen die van een ouder gevraagd worden, en er is bijna niemand die daar hardop erkenning voor geeft.Dat je dat toch probeert, is het beste wat je op dit moment voor hem doen kunt.Loopt het contact met de andere ouder helemaal niet, kijk dan bij wat als een van de ouders geen contact heeft met zijn kind.Wil je weten waar bij jullie de meeste ruimte zit,

Doe de test

In de OpvoedApp lees je daarna hoe je wisselmomenten rustiger maakt, en wat je zegt als je kind vraagt waarom jullie uit elkaar zijn.

Recente berichten