Normen en waarden meegeven aan je kind: waar begin je?

Je bent bezig met vandaag. Halen en brengen, huiswerk, de was, wie er wanneer moet zijn en wat er nog gekookt moet worden.Dat is logisch, want dat vraagt al genoeg. Maar het maakt ook dat je bijna nooit toekomt aan de vraag waar het eigenlijk om gaat.Dus laat ik hem stellen: hoe zou je willen dat hij de deur uitgaat, over tien of vijftien jaar? Wat hoop je dat hij van jou heeft meegekregen?

Waarom deze vraag de moeite waard is

Omdat hij richting geeft op de momenten dat je die het hardst nodig hebt.Als je weet wat je belangrijk vindt, wordt het makkelijker om te kiezen waar je je druk over maakt. Een rommelige kamer is dan echt iets anders dan hoe hij tegen zijn zusje praat. Zonder die richting wordt alles even zwaar, en dan zit je de hele dag te corrigeren.Het scheelt bovendien discussies. Waar het over je waarden gaat, ben je duidelijk. Waar het daar niet over gaat, mag er meer.

Waar jouw waarden vandaan komen

Voor een groot deel van hoe jij bent opgegroeid, en daar heb je meestal nooit bewust over nagedacht.Sommige dingen heb je overgenomen omdat je ze goed vond. Andere dingen doe je juist expres anders, omdat je het bij jezelf hebt gemist.En dan is er nog een derde categorie, en die zit het diepst: dingen die je doet zonder dat je weet waarom. Dat je niet tegen geknoei op tafel kunt. Dat je het onaanvaardbaar vindt als iemand niet groet. Dat gaat vaak terug op iets van vroeger, en het is nooit uitgesproken.Het is de moeite waard om daar eens naar te kijken, want een deel van wat je van je kind vraagt, komt daar vandaan. En niet alles wat jij hebt meegekregen, wil je ook doorgeven.

Hoe je normen en waarden doorgeeft aan je kind

Niet door wat je zegt. Dat is de vervelende waarheid van dit onderwerp.Een kind neemt over wat hij ziet. Hoe jij met tegenslag omgaat, hoe je praat over mensen die er niet bij zijn, of je je excuses aanbiedt als je iets fout doet, hoe je reageert als je gehaast bent.Dat is ongemakkelijk, want het betekent dat "wees eerlijk" weinig doet als hij ziet dat jij een leugentje vertelt aan de telefoon.En het is tegelijk geruststellend. Je hoeft namelijk geen lessen te bedenken. Je hoeft alleen te zijn zoals je wilt dat hij wordt, en dat doe je toch al het grootste deel van de tijd.Dat je dat niet altijd volhoudt, is niet erg. Wat een kind ook oppikt, is wat je doet nadat het misging: dat je terugkomt, dat je het rechtzet. Dat is misschien wel de belangrijkste waarde die er is.

Wat je kunt doen

Schrijf er drie op. Niet tien. Drie dingen die je hem echt mee wilt geven. Dat is moeilijker dan het klinkt, en juist daarom nuttig.Doe het samen met je partner. Grote kans dat jullie er andere hebben, en dat verklaart een deel van jullie meningsverschillen over de opvoeding.Kijk of je gedrag erbij past. Niet als examen, maar als check. Als eerlijkheid bovenaan staat, hoe ga jij dan om met de waarheid als het lastig wordt?Benoem het als je het ziet. "Ik zag dat je hem hielp terwijl je zelf ook aan de beurt was." Dat werkt beter dan een preek over behulpzaam zijn.Laat de rest los. Alles wat niet op je lijstje van drie staat, mag minder belangrijk zijn. Dat scheelt jullie allebei een hoop.

Tot slot

Over tien jaar herinnert hij zich niet of zijn kamer opgeruimd was. Hij herinnert zich hoe het thuis voelde.Dat is precies waarom deze vraag de moeite waard is, en waarom hij zo weinig gesteld wordt. Er is nooit tijd voor, want er is altijd iets dringenders.Je hoeft er geen project van te maken. Denk er een keer over na, schrijf drie dingen op, en laat de rest zijn wat het is. Je geeft die waarden ondertussen toch al door, elke dag, gewoon door hoe je bent.Wil je weten waar bij jullie de meeste ruimte zit,

Doe de test

In de OpvoedApp lees je daarna hoe je die dingen terug laat komen in hoe je thuis met elkaar omgaat.

Recente berichten