Terug naar Vaardigheden aanleren

Vaardigheden aanleren

Het stimuleren van de sociale ontwikkeling bij baby's

In dit artikel lees je wat er in het eerste jaar gebeurt, waarom jouw reactie het belangrijkste is en wanneer je erover praat met iemand. Zo krijg je zachtere woorden en concrete stappen voor thuis.

STRENGE REVIEW: dit artikel gaat over baby's. Lees het regel voor regel na.Je baby kan nog niet praten, niet zitten en niet kruipen. En toch is hij vanaf de eerste dagen bezig met iets sociaals, namelijk met jou.Sociale ontwikkeling begint niet als kinderen samen gaan spelen. Ze begint veel eerder, en vrijwel alles wat er in het eerste jaar gebeurt tussen jullie tweeën, is er onderdeel van.

Wat er in het eerste jaar gebeurt

In de eerste weken is je baby vooral gericht op gezichten. Hij kijkt naar je, hij volgt je met zijn ogen, en hij reageert op je stem. Dat is geen toeval; hij is er als het ware op gebouwd om contact te zoeken, want daar hangt alles van af.Rond een week of zes komt de eerste echte lach, en dat is een belangrijk moment: hij lacht niet omdat er iets grappigs is maar omdat jij er bent.In de maanden daarna komt er van alles bij. Hij gaat geluidjes maken en wachten op jouw antwoord, en dat is het begin van een gesprek. Hij gaat je nadoen: je steekt je tong uit en hij probeert het ook. En hij begint je gezicht te lezen om in te schatten hoe iets zit.Rond een maand of acht komt eenkennigheid, en dan wordt hij bang voor mensen die hij niet kent. Dat lijkt een stap terug en het is precies het tegenovergestelde: hij kan nu onderscheid maken tussen jou en anderen, en dat betekent dat de band er is.

Waarom jouw reactie het belangrijkste is

Alles wat hij in dit jaar sociaal leert, leert hij via één ding: wat er gebeurt als hij iets laat merken.Hij huilt, en er komt iemand. Hij lacht, en er lacht iemand terug. Hij maakt een geluidje, en er komt een geluidje terug. Elke keer dat dat gebeurt, leert hij iets wat hij zijn hele leven meeneemt: dat de wereld antwoord geeft.Dat is de basis van alle sociale ontwikkeling die daarna komt. Een kind dat heeft ervaren dat contact werkt, gaat contact zoeken. En dat begint bij jou.Dat betekent niet dat je perfect moet afstemmen, en dat is belangrijk om te zeggen. Uit onderzoek naar hechting blijkt dat ouders hun kind regelmatig missen en dat dat helemaal niet erg is; wat telt is dat je daarna weer aansluit. Je hoeft dus niet elke keer meteen te reageren en je hoeft ook niet elk signaal goed te lezen.

Wat je kunt doen

Praat tegen hem, ook al snapt hij de woorden nog niet. Vertel wat je doet terwijl je hem verschoont of aankleedt. Hij leert daarvan hoe een gesprek werkt: dat er beurten zijn en dat er op hem gewacht wordt.
Wacht op zijn antwoord. Als hij een geluidje maakt, reageer dan en wacht dan even. Dat lijkt niets voor te stellen en het is precies waar hij het samenspel van praten leert.
Doe hem na. Zijn geluidjes, zijn gezichtsuitdrukking. Baby's vinden dat fascinerend en het is een van de vroegste vormen van samen iets doen.
Laat hem gezichten zien. Die van jou vooral, en verder van de mensen om hem heen. Schermen doen dit niet; een echt gezicht reageert terug en dat is precies het verschil.
Neem hem mee in gewone dingen. Boodschappen doen, bij anderen op bezoek, ergens zitten waar mensen zijn. Hij hoeft niet mee te doen; kijken is op deze leeftijd het werk.
En reageer op zijn huilen. Dat leert hem niet dat huilen werkt maar dat de wereld antwoord geeft, en dat is het fundament van alles wat hierna komt.

Veilig slapen

Omdat dit over een baby gaat, hoort dit erbij. Laat hem altijd op zijn rug slapen met het hoofdje afwisselend links en rechts, gebruik geen dekbed tot twee jaar en geen losse spullen in bed, houd zijn hoofd onbedekt en de kamer tussen vijftien en achttien graden, en leg hem de eerste maanden in zijn eigen bedje op jullie slaapkamer. Die adviezen komen uit de landelijke richtlijn Preventie Wiegendood; kijk voor de actuele versie op de website van VeiligheidNL of vraag het bij het consultatiebureau.

Wanneer je erover praat met iemand

Neem contact op met het consultatiebureau als je baby weinig oogcontact maakt, als hij rond een maand of drie nog niet lacht naar bekende gezichten, als hij nauwelijks reageert op je stem of op geluid, of als hij weinig geluidjes maakt.Dat is geen reden om te schrikken, want kinderen verschillen hierin en er is een ruime marge. Het is wel iets om te laten bekijken, omdat vroeg meekijken bij dit soort dingen altijd makkelijker is dan later.

Meer lezen

Tot slot

De sociale ontwikkeling van je baby vraagt geen oefeningen en geen speciaal speelgoed. Ze gebeurt in de gewone momenten: tijdens het voeden, het verschonen, en de keren dat je hem oppakt omdat hij huilt.Dat is prettig nieuws op een moment dat je waarschijnlijk toch al nergens aan toekomt. Je bent hier namelijk al mee bezig, de hele dag, zonder dat je er iets extra's voor hoeft te doen.Meer over de fase daarna lees je bij de sociale ontwikkeling bij peuters.Wil je weten waar bij jullie de meeste ruimte zitIn de OpvoedApp lees je daarna hoe je dat contact verder uitbouwt.