Het stimuleren van de sociale ontwikkeling bij peuters

Twee peuters in dezelfde kamer met hetzelfde speelgoed levert zelden samenspel op. Meestal levert het gedoe op over wie wat heeft.Dat is precies wat je op deze leeftijd mag verwachten, en het is geen teken dat er iets misgaat in zijn sociale ontwikkeling.

Wat een peuter sociaal wel en niet kan

Een peuter is vrijwel volledig gericht op zijn eigen behoefte, en dat is geen egoïsme maar een fase. Het vermogen om te bedenken hoe iets voor een ander is, is er simpelweg nog niet.Wat hij wel kan, is naast een ander spelen en ondertussen goed in de gaten houden wat die doet. Dat heet parallel spelen, en het ziet er van buiten uit alsof ze niet samen spelen terwijl er ondertussen van alles wordt afgekeken.Hij begint bovendien te merken dat andere mensen ook iets voelen. Je ziet peuters weleens een huilend kind aankijken of er een knuffel bij halen, en dat is het prille begin van meeleven. Het is nog geen inleving, want hij denkt dat de ander wil wat hij zelf zou willen, en het is wel het begin.

Waarom delen nog niet lukt

Delen vraagt drie dingen die een peuter geen van alle al beheerst: begrijpen dat iets ook weer terugkomt, je eigen wens even opzij kunnen zetten, en de teleurstelling kunnen dragen dat je het nu niet hebt.Daarom werkt "geef hem eens een beurt" op deze leeftijd zelden. Hij kan het niet, en dus wordt het een gevecht dat jij wint en waar hij niets van leert.Wat wel werkt is wachten organiseren in plaats van delen afdwingen. Twee van hetzelfde speelgoed als het kan, of een duidelijke beurt met een zichtbaar einde: eerst hij, dan jij, en dan zeg jij wanneer het wisselt. Dat is voor een peuter te overzien en voor jou een stuk minder vermoeiend.

Wat je thuis kunt doen

Benoem wat je bij de ander ziet. "Kijk, hij is verdrietig, want zijn toren is omgevallen." Dat is geen verwijt maar informatie, en peuters hebben die informatie echt nodig want ze zien het nog niet vanzelf.

Doe voor hoe het gaat. Laat hem zien hoe jij iets aan een ander vraagt of hoe je iets teruggeeft. Op deze leeftijd leert hij vooral door na te doen.

Houd speelmomenten kort. Een uur is voor twee peuters lang. Een halfuur dat goed gaat, is meer waard dan twee uur waarvan de laatste helft huilen is.

Blijf in de buurt. Peuters kunnen nog niet zelf een conflict oplossen, dus jij bent de tussenpersoon. Dat is tijdelijk, en het is nu nog nodig.

En verwacht geen samenspel. Als ze naast elkaar spelen zonder ruzie, is dat op deze leeftijd al een prima resultaat.

Wat je van speelafspraken mag verwachten

Niet zoveel, en dat is goed om te weten voordat je er teleurgesteld in raakt.Twee peuters die anderhalf uur bij elkaar zijn, hebben waarschijnlijk drie keer ruzie over hetzelfde autootje. Dat is normaal en het betekent niet dat ze het niet leuk vonden of niet bij elkaar passen.Wat wel helpt is bij elkaar blijven zitten in plaats van ze alleen te laten, twee van de populairste dingen klaarleggen, en het kort houden. En als het misgaat: kort ingrijpen, benoemen wat er gebeurde, en weer verder.Meer over deze leeftijd lees je bij opstandig gedrag van je peuter.

Meer lezen

Het stimuleren van de sociale ontwikkeling bij kinderen

Tot slot

Je peuter is niet asociaal omdat hij niet wil delen. Hij is precies waar hij hoort te zijn, namelijk bij zichzelf.Dat maakt speelafspraken en verjaardagen voor jou een stuk vermoeiender dan ze eruitzien op foto's van andere gezinnen. Je bent de hele tijd aan het bemiddelen, en dat is gewoon het werk dat er bij deze leeftijd hoort.Het gaat vanzelf veranderen. Ergens in de kleutertijd begint het echte samenspel, en dan blijkt hij ondertussen meer te hebben opgepikt dan je dacht.Wil je weten waar bij jullie de meeste ruimte zit

Doe de test

In de OpvoedApp lees je daarna hoe je die momenten begeleidt.

Recente berichten