Opvoedstress: waarom ouderschap zo zwaar is

Je staat altijd aan. Van het moment dat je wakker wordt tot je 's avonds op de bank ploft, en soms daarna nog.En als iemand vraagt hoe het gaat, zeg je dat het druk is. Want "ik ben op" klinkt alsof je het niet aankunt, en dat wil je niet zeggen over iets waar je zelf voor gekozen hebt.Dit stuk gaat over die stress. Waar hij vandaan komt, waarom hij bij ouderschap anders werkt dan bij ander werk, en wat er wel en niet aan te doen is.

Waarom ouderschap zo veel vraagt

Er zijn een paar dingen die dit anders maken dan gewoon veel werk hebben.Om te beginnen houdt het nooit op. Er is geen weekend en geen vrije dag waarop iemand anders het even overneemt, en zelfs als je op de bank zit, luister je met een half oor of het boven stil blijft. Daar komt bij dat je nooit klaar bent: bij de meeste dingen die je doet is er een moment waarop het af is, en hier volgt er altijd een nieuwe fase, een nieuw probleem of een gesprek dat je nog moet voeren.En dan is er nog iets wat misschien wel het zwaarste weegt: je kunt het niet goed doen, niet omdat je het niet kunt maar omdat er geen maat voor bestaat. Wanneer heb je genoeg aandacht gegeven, en wanneer was je streng genoeg? Dat weet je nooit zeker, dus je blijft twijfelen, en die twijfel loopt de hele dag met je mee.Bovendien draag je de verantwoordelijkheid voor iemand van wie je meer houdt dan van jezelf. Dat is de zwaarste van allemaal en tegelijk degene die je nooit zou willen missen, en juist die combinatie maakt dat het zo moeilijk is om er iets van te zeggen.Als je dit leest en denkt dat je je aanstelt omdat andere mensen ook gewoon werken: dat is niet zo. Dit is echt iets anders dan een drukke baan, en dat mag je gewoon vinden.

Oorzaken van stress bij ouders

De klassieker is het combineren van werk en gezin, en die is niet voor niets zo bekend: voor allebei zou je meer tijd willen hebben dan er in een week zit, en wat je aan de een geeft haal je bij de ander weg. Daarnaast is er vaak gedrag waar je geen antwoord op hebt, en dat kost meer dan het gedrag zelf, want steeds opnieuw iets proberen wat niet werkt is uitputtender dan het probleem.Verder speelt bijna altijd mee dat er nauwelijks tijd voor jezelf overblijft, in de zin van een moment waarop echt niemand iets van je wil. En alles wat er verder in je leven gebeurt, of dat nu geld is, gezondheid, een scheiding of ziekte in de familie, gaat er niet vanaf maar komt er bovenop.Twee dingen worden daarbij het vaakst onderschat. Het eerste is vergelijken, met andere gezinnen, met wat je online voorbij ziet komen en vooral met hoe je het je zelf had voorgesteld. Het tweede is te weinig steun: ouders die er alleen voor staan of ver van familie wonen, missen precies die handen die het lichter maken, en dat is geen kwestie van doorbijten maar van een tekort dat er gewoon is.

Waarom het niet helpt als je het wegdrukt

De meeste ouders doen hetzelfde: doorgaan. Niet klagen, het gaat wel, straks komt er rust.Dat werkt een tijd, en dan begint het ergens uit te komen. Meestal in de vorm van een korter lontje, en meestal richting degenen die er het minst aan kunnen doen.Er komt nog iets bij. Kinderen merken het als er iets met hun ouder is, hoe goed je het ook verbergt. Ze zien dat je stiller bent, of feller, en ze horen je praten met je partner. En als jij ondertussen zegt dat er niets aan de hand is, klopt er voor hen iets niet.Dat is verwarrender dan de stress zelf. Een kind dat merkt dat er iets speelt maar het niet mag weten, gaat er zelf iets bij verzinnen. En kinderen verzinnen bijna altijd dat het aan hen ligt.

Wat wel helpt

Zeg om te beginnen gewoon dat je moe bent, op een manier die past bij de leeftijd van je kind. Iets als "ik heb een drukke dag gehad en ik ben een beetje kort van stof, dat ligt niet aan jou" is geen belasting voor hem maar uitleg die klopt met wat hij toch al voelt. Laat hem er ook bij zien hoe je ermee omgaat, of dat nu even naar buiten gaan is of gewoon vijf minuten zitten, want zo leert hij dat spanning erbij hoort en dat je er iets mee kunt.Kijk daarnaast waar het het vaakst misgaat, want als de ochtenden of de avonden de bron van de spanning zijn, valt daar meer te winnen dan met welke ontspanningsoefening ook. De kern aanpakken werkt nu eenmaal beter dan het gevolg opvangen, ook al is dat minder makkelijk in te plannen.Neem verder echt iets van je bord, en dan iets wat er ook toe doet, want bij bijna elk gezin zit er iets in de week wat er eigenlijk af kan. En vraag hulp, aan je partner, aan familie of aan een vriendin; als er niemand is die je kunt vragen, dan is dat op zichzelf al het eerste om aan te pakken, want ouderschap in je eentje dragen is niet hoe het bedoeld is.Verwacht tot slot niet dat het helemaal weggaat, want zolang je kinderen hebt is er wel iets. Het gaat er ook niet om dat je geen stress hebt, maar dat je er niet alleen mee zit.

Wanneer het meer is dan druk

Ga naar de huisarts als je slecht slaapt terwijl je moe bent, als je nergens meer plezier in hebt, als je vaak huilt of juist helemaal niets voelt, als je lichamelijke klachten krijgt, of als je merkt dat je vaker uit je slof schiet dan je zou willen.Ook als je gedachten hebt waar je van schrikt. Dat komt vaker voor dan mensen denken, en het is geen teken dat je een slechte ouder bent. Het is een teken dat het te veel is geworden, en daar is hulp voor.Je hoeft daar niet mee te wachten tot je omvalt. Er zijn ouders die daar jaren over doen, en dat is achteraf altijd te lang.

Tot slot

Je bent niet minder geschikt dan andere ouders. Je doet iets wat nooit ophoudt, waar geen maat voor bestaat, en waar bijna niemand je een compliment voor geeft.Dat je daar moe van wordt is geen zwakte. Dat is wat er gebeurt bij een mens die jarenlang aanstaat.En het wordt anders. Niet volgende week, maar er komt een moment waarop ze zichzelf aankleden, waarop de nachten weer nachten zijn, waarop je een gesprek kunt afmaken. Tot die tijd is het niet zwak om te zeggen dat het zwaar is.Wil je weten waar bij jullie de meeste ruimte zit,

Doe de test

In de OpvoedApp lees je daarna hoe je de momenten aanpakt die de meeste spanning geven, en hoe je dat volhoudt op een dag dat je zelf op bent.Merk je dat de spanning er vooral uitkomt richting je kind, kijk dan bij schuldgevoel na boos worden.

Recente berichten