Opstandig en negatief gedrag
Je dreumes luistert niet. Wat nu?
In dit artikel lees je waarom hij het wel weet maar niet doet, waarom hij je aankijkt terwijl hij het toch doet en wanneer je erover praat met iemand. Zo krijg je zachtere woorden en concrete stappen voor thuis.
Je zegt dat hij van de trap af moet komen. Hij kijkt je aan, blijft staan, en zet dan nog een trede.
Je zegt het nog een keer, iets strenger. Hij lacht.
En dan is er iets in jou wat denkt: hij doet het erom. Dat is een gedachte die bijna elke ouder van een dreumes weleens heeft, en het is een van de weinige momenten waarop je zeker weet dat het niet zo is.
Waarom hij het wel weet maar niet doet
Je dreumes leert wel degelijk van jou wat niet mag, en dat merk je ook: hij kan zelf "nee" zeggen bij de stekkerdoos of bij de trap.
Dat hij het weet, betekent alleen niet dat hij zich eraan kan houden. Zijn hoofd is nog niet zover ontwikkeld dat hij de gevolgen van zijn gedrag kan overzien, hij kan zijn impulsen nog nauwelijks afremmen, en hij is bovendien volledig gericht op wat hij zelf wil en niet op wat er van hem gevraagd wordt.
Er zit dus nog geen rem tussen wat hij wil en wat hij doet. Die rem gaat er komen, maar dat duurt jaren en niet weken.
Dat betekent dat het steeds opnieuw zeggen niet zinloos is, ook al voelt dat wel zo. Hij bouwt er iets mee op; het duurt alleen veel langer voordat je daar iets van terugziet dan je zou willen.
Waarom hij je aankijkt terwijl hij het toch doet
Dit is het moment waarop de meeste ouders denken dat het pesten is, en het is precies het tegenovergestelde.
Als hij jou aankijkt voordat hij die trede neemt, dan is hij aan het controleren. Hij weet dat er iets is met die trap, hij weet dat jij daar iets van vindt, en hij checkt wat er gebeurt. Dat is onderzoek en geen uitdaging.
Daar komt bij dat jouw reactie op zichzelf al interessant is. Een dreumes die net ontdekt dat hij invloed heeft op de wereld, vindt het fascinerend dat hij met één handeling zorgt dat jij opspringt en iets roept. Dat is geen manipulatie maar oorzaak en gevolg ontdekken, en toevallig ben jij het gevolg.
Wat je kunt doen
Ga naar hem toe in plaats van te roepen. Roepen vanuit de keuken werkt bij een dreumes eigenlijk nooit, want hij koppelt geluid van veraf nog niet aan een opdracht voor hem. Naast hem gaan staan, zijn aandacht vragen en dan pas iets zeggen, scheelt je een hoop herhalen.
Zeg het kort en zeg wat er wél mag. "Voeten op de grond" werkt beter dan "niet op de bank klimmen", want in dat laatste hoort hij vooral het klimmen. Houd het bij twee of drie woorden, want een langere zin raakt hij halverwege kwijt.
Laat je gezicht en je stem het werk doen. Op deze leeftijd begrijpt hij toon en gezichtsuitdrukking veel beter dan woorden. Een rustige maar duidelijke toon met een serieus gezicht zegt hem meer dan welke uitleg ook.
Pak hem op en verplaats hem als het nodig is. Dat is geen straf en geen nederlaag: het is hem helpen bij iets wat hij zelf nog niet kan. Doe het rustig en zonder boosheid, want als jij gespannen raakt komt daar alleen maar spanning bij.
Richt je huis zo in dat je minder hoeft te verbieden. Alles wat je wegzet, hoef je niet twintig keer per dag te bewaken. Dat voelt als capituleren en het is gewoon de slimste keuze die er is.
En kies waar het je echt om gaat. Gevaar en jouw grenzen zijn niet onderhandelbaar, en heel veel andere dingen zijn dat wel. Als je een dag bijhoudt hoe vaak je nee zegt, schrik je waarschijnlijk, en bij de meeste van die keren is er meer ruimte dan je op dat moment dacht.
Wat niet werkt
Uitleggen waarom iets niet mag. Dat kan hij op deze leeftijd nog niet volgen, en tegen de tijd dat je bij het waarom bent, is hij alweer ergens anders.
Strenger worden. Meer volume verandert niets aan een rem die er nog niet is, en het maakt hem vooral gespannen.
Negeren. Dat is bij dit soort gedrag het meest gegeven advies, en wij raden het af. Je dreumes vraagt hiermee niet om aandacht maar om begrenzing, en die kan hij alleen van jou krijgen. Meer daarover bij negeren.
Denken dat hij het erom doet. Dat is de gedachte die het meeste in de weg zit, want zodra je die hebt, reageer je anders dan je zou willen.
Wanneer je erover praat met iemand
Praat met het consultatiebureau of de huisarts als je dreumes nauwelijks reageert op zijn naam of op geluid, als hij achterblijft in taal of contact, of als je het gevoel hebt dat er meer speelt dan de leeftijd.
Ook als jij merkt dat je vaker boos wordt dan je zou willen. Dat is geen teken dat je het niet aankunt maar dat het veel is, en daar is hulp voor.
Tot slot
Je dreumes luistert niet omdat hij nog niet kán luisteren op de manier die jij bedoelt. Het horen gaat prima; het stoppen met wat hij aan het doen is, is wat nog niet werkt.
Dat maakt jouw dag er niet makkelijker op, want jij bent degene die twintig keer per dag opstaat en ingrijpt. En je krijgt er weinig voor terug, behalve dezelfde situatie een halfuur later.
Wat er ondertussen wel gebeurt, is dat hij van jou leert hoe het hoort. Niet vandaag zichtbaar, en over twee jaar wel.
Meer over deze fase lees je bij opstandig gedrag van een dreumes.
Wil je weten waar bij jullie de meeste ruimte zit
In de OpvoedApp lees je daarna wat je zegt en doet op de momenten die het vaakst misgaan.
