Speciaal voor je kind
Meditatie voor kinderen: dit kan je doen als ouder
In dit artikel lees je wat meditatie voor kinderen is, wat het kan opleveren en wat je kunt verwachten. Zo krijg je zachtere woorden en concrete stappen voor thuis.
Kinderen hebben net als volwassenen stress, en ze hebben er alleen minder woorden voor en minder manieren om ermee om te gaan.
Meditatie kan daarbij helpen. Niet als zweverig extraatje maar als iets heel praktisch: leren merken wat er in je omgaat, en leren dat je daar iets mee kunt.
Wat meditatie voor kinderen is
In de praktijk komt het erop neer dat je kind zijn aandacht ergens op richt: zijn ademhaling, zijn lijf, of een rustig verhaal waarin hij ergens naartoe wordt meegenomen.
Dat is dus geen stilzitten met je ogen dicht en je hoeft er ook niets voor te kunnen. En het is bij kinderen ook geen kwestie van leeg maken van je hoofd, want dat lukt niemand; het gaat erom dat er even één ding is in plaats van alles tegelijk.
Er zijn verschillende vormen die allemaal op hetzelfde neerkomen. Bij jonge kinderen werkt een verhaal het beste, bij oudere kinderen kan ook aandacht voor de ademhaling of het lijf.
Wat het kan opleveren
Kinderen die dit regelmatig doen, kunnen vaak beter merken wat er in hen omgaat, en dat is de basis voor alles wat daarna komt. Een kind dat voelt aankomen dat het te veel wordt, hoeft niet te wachten tot het ontploft.
Daarnaast helpt het bij tot rust komen, bij inslapen, en bij het vasthouden van aandacht.
Wel een kanttekening: dit zijn geen wonderen en je moet het niet zien als een oplossing voor iets wat ergens anders vandaan komt. Een kind dat structureel te weinig slaapt of dat gepest wordt, is niet geholpen met een ademhalingsoefening. Dan pak je eerst de bron aan.
Vanaf welke leeftijd
Vanaf een jaar of drie kan een kort verhaal al werken, en dan gaat het om een paar minuten.
Vanaf een jaar of zes kan er iets bij over de ademhaling of over het lijf, en kunnen de sessies iets langer duren.
Bij oudere kinderen en pubers werkt een opname vaak beter dan iets uit jouw mond, want die vinden een verhaal van hun ouder al snel kinderachtig. Zeg erbij dat topsporters dit ook doen; dat maakt bij die leeftijd verrassend veel uit.
Hoe je het aanpakt
Maak het onderdeel van iets vasts. Elke avond op hetzelfde moment werkt beter dan het inzetten als noodgreep op een avond waarop het al is misgelopen, want dan is hij te opgefokt om te luisteren.
Doe het zelf mee. Niet omdat jij ook nog moet ontspannen, maar omdat het werkt: als jouw ademhaling zakt, zakt die van hem mee. Bovendien voelt het voor hem dan niet als iets wat hij moet doen.
Houd het kort. Een paar minuten bij jonge kinderen, en bouw dat rustig op. Te lang doorgaan maakt van iets fijns iets wat moet.
Hij hoeft niet stil te liggen. Veel ouders denken dat het niet werkt omdat hun kind ligt te draaien. Kinderen luisteren vaak juist beter terwijl ze bewegen, en stilliggen als opdracht maakt het onrustiger.
Laat hem meebepalen. Welk verhaal, waar hij ligt, of het lampje aan blijft. Dat scheelt je de discussie of hij er zin in heeft.
En dwing het niet. Als hij niet wil, dan laat je het. Iets wat moet, wordt vanzelf iets waar hij tegenop ziet.
Wat je kunt verwachten
De eerste paar keer werkt het meestal niet, en dat betekent niets. Het is nieuw voor hem en voor jou, en nieuw is nooit meteen rustgevend. Geef het twee weken voordat je besluit dat het niets voor hem is.
Bij het ene kind zie je verschil in een week, bij het andere merk je vooral dat de sfeer aan het eind van de dag rustiger is, en bij weer een ander werkt het niet.
Dat laatste is geen mislukking en het zegt niets over jou of over hem. Het betekent dat er iets anders onder zit, en dat is informatie in plaats van een tegenvaller.
Tot slot
Meditatie is geen knop waarmee je een druk kind rustig krijgt. Het is een manier om hem te leren merken wat er in hem omgaat, en dat is iets waar hij zijn hele leven wat aan heeft.
Dat het langzaam gaat en niet bij elk kind werkt, hoort erbij. En het mooie is dat je er weinig voor hoeft te kunnen: naast hem liggen en zachtjes iets voorlezen is al genoeg.
Wil je het specifiek inzetten rond het slapen, kijk dan bij slaapmeditatie voor kinderen.
Wil je weten of rustmomenten bij jullie vooral kunnen helpen bij slapen, emoties of een vol hoofd? Dan is het fijn om eerst helder te krijgen waar je kind de meeste steun nodig heeft.
De test laat je zien welke aanpak past bij jullie situatie, zodat meditatie geen extra opdracht wordt, maar een hulpmiddel dat aansluit bij wat je kind nodig heeft.
In de OpvoedApp vind je daarna de meditaties zelf.
