Terug naar Jij als ouder
Jij als ouder
Negeren: waarom het meestal niet werkt en wat wel helpt
In dit artikel lees je waarom negeren zo aantrekkelijk is, wat er bij je kind gebeurt en wat je in plaats daarvan doet. Zo krijg je zachtere woorden en concrete stappen voor thuis.
Je hebt het vast weleens gedaan. Je kind zeurt, drammt, doet iets wat niet mag, en op een gegeven moment reageer je gewoon niet meer.En dat is ook precies wat je overal leest: negeer het maar, dan houdt het vanzelf op.Het werkt alleen zelden zo, en er is een reden voor. Dit stuk gaat over wat negeren met je kind doet, waarom het meestal niet oplevert wat je hoopt, en wat je in plaats daarvan kunt doen.
Waarom negeren zo aantrekkelijk is
Omdat het het enige is wat je nog kunt bedenken.Je hebt het uitgelegd, je hebt het gevraagd, je hebt gewaarschuwd. En als niets werkt, dan is niet reageren wat er overblijft. Bovendien staat het in vrijwel elk opvoedboek en zegt iedereen om je heen het.Dus als jij dit doet: dat is niet omdat je te weinig geduld hebt of omdat je het niet goed hebt opgezocht. Dat is omdat het het meest gegeven advies is dat er bestaat.Wat er bij je kind gebeurt
Kijk er eens naar vanuit hem.Eerst reageer je nog wel. Misschien met een strenge toon, misschien met stemverheffing, maar er is contact. En dan, van het ene op het andere moment, is er niets meer. Geen woord, geen blik.Voor een kind komt dat uit het niets. Hij weet niet dat jij hebt besloten om te gaan negeren; hij merkt alleen dat je er ineens niet meer bent.Wat hij op dat moment voelt is ongehoord zijn, of afgewezen. En daar kan hij niets mee. Zijn hoofd schiet dan in een overlevingsstand: vechten, vluchten of bevriezen. Dat is geen keuze en het is geen manipulatie; dat gebeurt gewoon.En vanuit die stand doet hij wat werkt om er zo snel mogelijk vanaf te zijn.Waarom het gedrag vaak erger wordt
Er zijn drie kanten die je kunt zien, en geen ervan levert op wat je wilde.Hij zet een tandje bij. Harder schreeuwen, meer drammen, iets kapotmaken. Want als klein roepen niet werkt, dan maar harder. En dan is er een moment waarop jij het negeren niet volhoudt en alsnog knapt. Daarmee heeft hij precies geleerd dat het uiteindelijk wél werkt, alleen moet het harder.
Hij gaat pleasen. Hij wordt lief, hij past zich aan, hij doet wat je wilt. Dat ziet eruit als succes en het is het niet. Hij heeft niet geleerd wat er van hem gevraagd werd; hij heeft geleerd dat hij zichzelf moet wegcijferen om contact terug te krijgen.
Hij loopt weg uit de situatie. Naar zijn kamer, naar binnen in zichzelf. Ook dat ziet eruit als rust.
Bij alledrie is het gedrag misschien gestopt, en er is niets geleerd.Wat het verschil is met niet meegaan in de strijd
Nu denk je misschien: moet ik dan overal op ingaan? Nee, en dat is een belangrijk verschil.Negeren is je kind wegdoen. Geen contact, geen reactie, alsof hij er niet is.
Niet meegaan in de strijd is iets anders. Dan blijf je er wel, je blijft vriendelijk, en je gaat alleen niet in discussie. Je zegt kort waar het op staat en je herhaalt dat niet vijf keer. Je blijft in de kamer. Je kijkt hem aan.
Het gedrag krijgt dan geen brandstof, en je kind raakt jou niet kwijt. Dat is precies het verschil dat telt.Wat je in plaats daarvan doet
Kijk om te beginnen wat er onder zit, want drammen, zeuren en dwarsliggen zijn vrijwel altijd een teken dat er iets is: moe, honger, te veel prikkels gehad, of gewoon behoefte aan jou. Daarop ingaan is geen zwakte maar de oorzaak aanpakken in plaats van het gevolg.Benoem vervolgens wat je ziet, iets als "je bent boos omdat je nog wilde spelen", want een kind dat zich begrepen voelt hoeft een stuk minder hard te roepen om duidelijk te maken dat er iets aan de hand is. Blijf daarbij in de buurt zonder in discussie te gaan, want aanwezig zijn doet op zo'n moment meer dan welke uitleg ook, en wees kort en duidelijk over wat er wél kan: één zin, en die dan niet vijf keer herhalen.En dan het belangrijkste, want daar draait het uiteindelijk allemaal om: leer hem de vaardigheid aan.Denk aan zwemles. Je gooit een kind niet in het diepe in de hoop dat het vanzelf gaat zwemmen. Je leert het stap voor stap, met iemand erbij, en na een tijd kan het zelf.Zo werkt het met alles wat je thuis van hem vraagt: wachten, luisteren, delen, omgaan met teleurstelling. Dat zijn geen dingen die een kind heeft of niet heeft. Het zijn vaardigheden die hij nog aan het leren is.Negeren is dan hetzelfde als je kind zonder zwemles steeds opnieuw in het diepe gooien. Hij zal iets doen om te overleven, en zwemmen leert hij er niet van.En herstel als het toch misging. Ben je vandaag toch gaan negeren en heb je daar een rotgevoel over: ga even naar hem toe en zeg dat je het even niet meer wist. Dat is geen zwaktebod. Dat is precies wat hij van je leert.
